Sản phẩm tiêu biểu

Thăm dò ý kiến

Bạn thấy sản phẩm và dịch vụ của chúng tôi thế nào?
 

Thống kê truy cập

mod_vvisit_counterHôm nay71
mod_vvisit_counterHôm qua110
mod_vvisit_counterTrong tuần559
mod_vvisit_counterTuần trước725
mod_vvisit_counterTrong tháng3387
mod_vvisit_counterTháng trước3374
mod_vvisit_counterTổng cộng545537
IP của bạn 3.239.76.25
,
UTC: 2024-02-24 10:38

Chả mực Hạ Long


Chè kho

“Chè” là một danh từ trong tiếng Việt, có hai nghĩa. Một là trà, một nữa chỉ loại cháo ngọt (cháo chè). “Kho” – động từ, chỉ một thứ gì đó đun nhừ, cạn nước. Thịt kho, cá kho - kho mặn. Mặn như kho. Nhưng chè kho thì ngược lại, là ngọt. Chè kho làm từ đậu xanh và đường kính.

Thường chè kho người ta hay làm vào dịp tết. Vào mỗi dịp đón xuân về, trong không ít các gia đình, trên bàn thờ tổ tiên, bên cạnh mâm ngũ quả, những cặp bánh chưng, thứ không thể thiếu, còn có thêm một, hai đĩa chè kho. Những gia đình nề nếp, có điều kiện thì tự nấu lấy. Người ta cũng có thể đặt hoặc ra hàng mua về.

Đỗ xanh đãi, thứ nguyên liệu chính làm chè kho.jpg
Đỗ xanh đãi, thứ nguyên liệu chính làm chè kho.

Ngày Tết, trong tiết trời se se lạnh, sau những bữa ăn hơi thái quá, những cuộc rượu ồn ào, những câu chúc tụng liên miên, ngồi lại một mình hay vài ba người thân, pha một ấm chè thật ngon hay rót một cốc chè tươi thật nóng, không gì thích hơn là cắt lấy một lát chè kho cho vào miệng. Miếng chè kho ngọt dìu dịu từ từ tan ra trong lưỡi hòa với vị chát thơm của nước chè, thấy thật đồng điệu và thư thái.

Xem trên mạng mới biết chè kho cũng là một miếng ngon cổ truyền của người Việt. Trên mạng, có trang đăng bài viết khá công phu, có trang còn dịch ra tiếng Anh là tea warhouse. Các trang nói chung là kể đúng nguyên liệu nhưng cách nấu thì không đúng lắm. Lại ngẫu nhiên gặp trên ti vi một chương phóng sự về các món chè cổ truyền Bắc Bộ được thực hiện ở xã Đường Lâm (Ba Vì, Hà Nội), trong đó có chè kho. Còn như nói chuyện với mẹ tôi, bà kể rằng gia đình bà ngày xưa cũng thường làm.

 

Chè kho rắc dừa nạo.jpg
Chè kho rắc dừa nạo.

Các bà mẹ nuôi con thơ nếu đã từng tự tay nấu bột cho con hẳn phải biết điều này: Nấu bột, dù là bột không với một chút nước mắm hay trộn lẫn cả các loại rau, tôm, cá, thì khi bắt đầu đun nó còn loãng toẹt, đun vừa lửa, sôi lục bục một lúc thì nó đặc quánh lại. Đến khi ấy đã bắc ra mà đút cho con ăn thì hoặc là nó sẽ không ăn, hoặc nữa nó sẽ đi tháo re tháo tỏng. Cần phải đun tiếp, vừa đun vừa khuấy đều tay cho đến khi bột có vẻ lại như loãng ra rồi từ từ sánh lại, dẻo quẹo. Lúc ấy bột mới thực vừa chín vừa thơm ngon. Mà ngon nhất là cái cháy nồi, nhưng mà đứa trẻ lại không được ăn, mẹ nó xúc bột ra bát hoặc đĩa, trong khi chờ đĩa bột của con nguội đi một chút mẹ nó cạo cháy ở đáy nồi mà ăn. Người mẹ có chịu ăn thừa của con thì con nó mới hay ăn, các cụ xưa bảo thế. Nhưng mà cái cháy nồi ấy rất ngon, nếu bố nó ở đấy, dù chẳng có nhiệm vụ phải ăn cũng sẵn sàng xin một miếng.

Chè kho rắc vừng.jpg
Chè kho rắc vừng.

Nấu chè kho, đỗ phải nhặt kĩ, còn phải kĩ hơn đỗ làm bánh chưng; đãi sạch vỏ, đem đồ lên. Từ đây mới là công đoạn khó nhất. Thường thì người ta cho đỗ đã đồ chín vào cối giã, nắm lại, dùng dao thái cho đến thật kì tơi, mịn. Hòa đường kính với nước lã, vừa phải, đun sôi, cho đỗ vào, khuấy một lúc là được. Nấu như thế thì tương đối nhàn, nhanh. Song những người chịu khó thì cho đường vào cùng với đỗ, cứ thế mà khuấy đều, vừa lửa, đỗ đường quyện vào nhau, từ khô chuyển sang loãng, sôi lục bục rồi chuyển sang đặc quánh, khi ấy mới được. Nấu một nồi chè như thế phải mất hai ba tiếng đồng hồ, khuấy mỏi rã cánh tay. Nhớ đến người bạn học thời phổ thông. Tết đến nhà anh bao giờ cũng có chè kho, mà chè kho nhà anh nấu thì ít ai ngon bằng. Hồi xưa thỉnh thoảng tôi vẫn được ăn chè kho nhà anh nấu, vị ngon của nó tôi còn nhớ tới tận bây giờ. Nhà anh làm, đỗ đồ xong không lấy chày giã hoặc lấy dao thái, cứ thế cho vào nồi, đặt lên bếp, lấy đũa cả đánh đều kì cho nó tơi ra, bểu lên tay một tí miết thấy thật mịn, khi ấy mới cho đường vào, nồi chè đang từ khô không khốc loãng dần ra, sôi ùng ục, vẫn cứ thế mà khuấy đều cho đến khi đặc quánh không khuấy được nữa mới thôi. Nấu như thế phải mất bốn tiếng đồng hồ. Ngày xưa chưa có găng tay, khuấy liên tục nồi chè kho những bốn tiếng như thế phải quấn khăn mặt vào tay để khỏi bị phỏng rộp. Nhưng bù lại, đĩa chè kho bao giờ cũng vàng ruộm, căng tròn đầy, cắt ra miếng nào miếng nấy đều mịn màng. Mà ngon nhất cũng là những miếng bén cạy ở đáy nồi, không thể đưa vào đĩa để cúng tổ tiên hoặc đem ra mời khách được, người nấu chè tự thưởng cho mình.

Chè kho tạo dáng hoa.jpg
Chè kho tạo dáng hoa.

Chè kho mới nấu xong chưa phải là đã thật ngon, phải để cho khí lạnh của những ngày Tết làm cho nó se lại, quyện thêm mùi khói hương trên bàn thờ.

Muốn rước lên mùi thơm mát dịu của đậu xanh người ta thường cho vào nồi chè kho một ít vani hay thảo quả. Cho vani vào dễ bị lẫn sang mùi của bánh đậu xanh. Mùi thảo quả thì có cảm giác lại hơi nồng. Có lẽ hợp hơn cả là dầu hương bưởi. Bưởi ra hoa rộ nhất vào kì tháng Một, tháng Chạp, gần giáp Tết. Ta nhớ đến thơ của Nguyễn Bính: Người ta bắt chước chị người ta/  Bỏ hoa vào nồi cất nước hoa… Bây giờ không có mấy ai tự chưng cất dầu hoa bưởi, nhưng tìm mua không khó. Không biết đó có phải thật tinh dầu hoa bưởi không hay chỉ là hương liệu làm từ hoá chất. Chị bạn tôi còn bảo rằng khi nấu chè kho, lúc gần được thì nên cho vào đấy một ít mỡ gà. Mỡ gà, ngày Tết thì sẵn. Mùi thơm của mỡ gà cũng hợp với mùi thơm của đậu xanh, màu vàng của mỡ gà cũng hòa quyện trong đó, nó làm tăng thêm một chút ngậy, một chút mướt của miếng chè kho khi được cắt ra.

…Đọc trên trang facebook “chè bà tôi” thấy có hai câu thơ ngồ ngộ, không rõ là ý gì:

Lằng nhằng đã đến tập 3

Anh Thịnh vẫn dạy chị Nga nấu chè.

Trần Giang Nam

Sưu tầm bởi ViệtWeb.Vn - Nguồn: Internet

cha muc ngon

,

Tin liên quan:
Tin mới hơn:
Tin cũ hơn: